شیشه اسپندرال (Spandrel Glass) نوعی شیشه مخصوص نمای ساختمان است که برای پوشاندن بخش های غیر شفاف نما و پنهان کردن اجزایی مانند سقف کاذب، سیم کشی و تجهیزات مکانیکی استفاده می شود. این شیشه با پوشش یا رنگ مخصوص تولید می شود تا ضمن ایجاد سطحی مات، از نظر ظاهری با سایر بخش های نمای شیشه ای هماهنگ باشد.
تفاوت اصلی شیشه اسپندرال با شیشه رنگی معمولی در میزان عبور نور و کاربرد آن هاست. شیشه اسپندرال برای پوشش بخش های غیر شفاف نما طراحی شده، اما شیشه رنگی معمولی بسته به نوع ساخت می تواند نور را از خود عبور دهد و بیشتر برای اهداف تزئینی یا کاربردهای دیگر استفاده شود.
شیشه اسپندرال یا شیشه چاپدار چیست؟
شیشه اسپندرال نوعی شیشه مات یا غیر شفاف است که برای پوشاندن بخش های مختلف نمای ساختمان و پنهان کردن اجزایی مانند تیرها، لبه سقف و تاسیسات استفاده می شود. این شیشه معمولا با رنگ سرامیکی یا پوشش مخصوص تولید می شود تا نمایی یکدست ایجاد کند.
اگرچه گاهی اسپندرال را شیشه پشت رنگی یا چاپدار می نامند، این محصولات لزوما یکسان نیستند. تفاوت اصلی اسپندرال با شیشه رنگی معمولی در میزان عبور نور و کاربرد آن در نمای ساختمان است.
تفاوت شیشه اسپندرال با شیشه رنگی معمولی
-
میزان عبور نور: شیشه اسپندرال معمولا مات و غیر شفاف است؛ اما شیشه رنگی معمولی می تواند نور را از خود عبور دهد.
-
کاربرد در نما: اسپندرال برای پوشاندن لبه سقف طبقات، ستون ها و تاسیسات استفاده می شود؛ شیشه رنگی بیشتر برای زیبایی نما و کنترل نور کاربرد دارد.
-
روش تولید: اسپندرال معمولا با پوشش سرامیکی یا رنگ مخصوص، غیر شفاف می شود؛ شیشه رنگی معمولی ممکن است با افزودن مواد رنگی به ترکیب شیشه یا روش های پوشش دهی تولید شود.
-
ظاهر نمای ساختمان: اسپندرال به ایجاد نمای شیشه ای یکدست کمک می کند؛ شیشه رنگی معمولی بسته به میزان شفافیت و بازتاب نور، ظاهر متفاوتی دارد.
-
مقاومت و دوام: دوام هر دو به نوع شیشه، پوشش و فرآیند تولید بستگی دارد؛ بنابراین رنگی یا مات بودن به تنهایی نشان دهنده مقاومت بیشتر نیست.
مزایا و معایب شیشه اسپندرال
مزایا:
- پنهان کردن اجزای ساختمانی: شیشه اسپندرال به‌خوبی بخش‌هایی از ساختمان مانند تیرها، ستون‌ها، و تجهیزات مکانیکی را پنهان می‌کند و نمای ساختمان را زیباتر و منظم‌تر نشان می‌دهد.
- ایجاد نمای یکدست و مدرن: استفاده از این نوع شیشه به طراحی‌های معماری مدرن کمک می‌کند و امکان ایجاد یک نمای شیشه‌ای یکپارچه با ترکیب شیشه‌های شفاف و اسپندرال فراهم می‌شود.
- مقاومت در برابر شرایط محیطی: شیشه اسپندرال از مواد مقاوم ساخته می‌شود و می‌تواند در برابر شرایط جوی نامساعد مانند تغییرات دما، رطوبت، و تابش مستقیم خورشید مقاومت خوبی داشته باشد.
- انعطاف‌پذیری در طراحی: این شیشه در رنگ‌ها و پوشش‌های مختلفی تولید می‌شود، به همین دلیل می‌توان آن را مطابق با طراحی نمای ساختمان سفارشی‌سازی کرد.
- عایق حرارتی و صوتی: در برخی کاربردها، شیشه اسپندرال می‌تواند به بهبود عایق‌بندی حرارتی و صوتی ساختمان کمک کند و از هدر رفت انرژی جلوگیری کند.
معایب:
- عدم شفافیت: شیشه اسپندرال به دلیل غیرشفاف بودن نمی‌تواند نور طبیعی را وارد فضا کند. این موضوع ممکن است در برخی مواقع که نیاز به نور طبیعی وجود دارد، محدودیت ایجاد کند.
- احتمال تغییر رنگ با مرور زمان: برخی از انواع شیشه‌های اسپندرال ممکن است تحت تاثیر تابش مداوم نور خورشید یا تغییرات جوی، با مرور زمان تغییر رنگ دهند و زیبایی ظاهری خود را از دست بدهند.
- محدودیت در تعمیر و نگهداری: در صورتی که شیشه اسپندرال آسیب ببیند، تعمیر یا تعویض آن ممکن است هزینه‌بر و زمان‌بر باشد، به‌خصوص اگر در ارتفاعات بالای ساختمان نصب شده باشد.
- هزینه بالا: شیشه اسپندرال معمولاً گران‌تر از شیشه‌های معمولی است و هزینه نصب و نگهداری آن نیز می‌تواند بیشتر باشد، به‌ویژه در پروژه‌های بزرگ یا نمای شیشه‌ای وسیع.
- نیاز به پوشش خاص: برای دستیابی به نمای زیبا و هماهنگ، شیشه اسپندرال باید با پوشش‌ها و رنگ‌های خاصی تولید شود که ممکن است هزینه و زمان تولید را افزایش دهد.
گام‌های فرآیند تولید :
- اعمال رنگ سرامیکی: در این مرحله، رنگ‌های پایه پودر شیشه و پیگمنت‌های معدنی به صورت یکنواخت روی سطح شیشه خام چاپ یا غلتک می‌شوند.
- تثبیت اولیه با مادون قرمز: جام شیشه از زیر تونل اشعه مادون قرمز عبور می‌کند تا حلال‌های سطحی رنگ تبخیر شده و پیوند اولیه موقت جهت جلوگیری از گسستگی رنگ شکل گیرد.
- فرآیند پخت و تمپرینگ در کوره : شیشه وارد کوره هوریزنتال با دمایی بین ۶۰۰ تا ۶۵۰ درجه سانتی‌گراد می‌شود. در این دمای بحرانی، ذرات سرامیکی رنگ ذوب شده و به ساختار مولکولی شیشه جوش می‌خورند . بلافاصله شیشه تحت فرآیند دمش سریع هوا قرار گرفته و فرآیند سکوریت شدن آن تکمیل می‌شود. نتیجه این فرآیند، رنگی دائمی، ضدخش و کاملاً مقاوم در برابر اشعه UV و اتمسفر اسیدی است.
جهت کسب اطلاعات بیشتر کلیک کنید:
سوالات متداول درباره تفاوت شیشه اسپندرال و شیشه رنگی معمولی
۱. شیشه اسپندرال چه کاربردی در نمای ساختمان دارد؟
برای پوشاندن بخش های غیر شفاف نما و پنهان کردن اجزایی مانند لبه سقف طبقات، ستون ها و تاسیسات استفاده می شود.
۲. آیا شیشه اسپندرال نور را عبور می دهد؟
شیشه اسپندرال معمولی غیر شفاف است و عبور نور از آن بسیار محدود است؛ اما میزان عبور نور به نوع محصول و ساختار آن بستگی دارد.
۳. آیا شیشه رنگی معمولی می تواند جایگزین اسپندرال شود؟
اگر هدف پنهان کردن اجزای پشت نما باشد، شیشه رنگی شفاف معمولا انتخاب مناسبی نیست. برای این کاربرد باید از شیشه مات یا سیستم اسپندرال متناسب با طراحی نما استفاده کرد.
۴. آیا می توان رنگ شیشه اسپندرال را با شیشه های نمای ساختمان هماهنگ کرد؟
بله، رنگ و ظاهر آن را می توان با شیشه های مجاور هماهنگ کرد؛ البته تطابق کامل رنگ و بازتاب نور همیشه امکان پذیر نیست و بهتر است نمونه واقعی بررسی شود.
۵. شیشه اسپندرال چگونه تولید می شود؟
یکی از روش های رایج، استفاده از رنگ سرامیکی روی شیشه و حرارت دادن آن برای تثبیت پوشش است. روش های دیگری مانند پوشش سیلیکونی نیز وجود دارند.
۶. آیا شیشه اسپندرال باید سکوریت باشد؟
در بسیاری از کاربردهای نما، عملیات حرارتی برای کاهش خطر شکست ناشی از تنش حرارتی توصیه می شود؛ اما نوع شیشه باید با توجه به طراحی نما، مشخصات فنی و الزامات ایمنی پروژه تعیین شود.
منابع خارجی برای مطالعه بیشتر:
